Τις τελευταίες 3 εβδομάδες παρακολουθώ και συμμετέχω στη συζήτηση που έχει ανοίξει η πρωτοβουλία πολιτών 4Δ μέσω του wiki και του site της. Η ελεύθερη και εύκολη πρόσβαση των πολιτών στα δημόσια δεδομένα αποτελεί ένα πολύ σημαντικό δικαίωμα του πολίτη οποιασδήποτε χώρας που μπορεί (και πρέπει) να ικανοποιηθεί με τη σημερινή τεχνολογία (διαδίκτυο, συστήματα διαχείρισης περιεχομένου, ελεύθερο λογισμικό και ελεύθερα πρότυπα).
Το πνεύμα της κίνησης 4Δ συμβαδίζει με τις ιδέες που βρίσκονται πίσω από το ελεύθερο λογισμικό με το οποίο ασχολούμαι χρόνια, και δένει αρμονικά μαζί του, μια και η υλοποίησή της ελεύθερης διάθεσης και πρόσβασης στα δημόσια δεδομένα μπορεί να διευκολυνθεί με τη χρήση προϊόντων και τεχνολογιών ελεύθερου λογισμικού και ελεύθερων προτύπων (κατά τη γνώμη μου η χρήση των παραπάνω είναι ουσιαστικά μονόδρομος για τη μακροχρόνια και πλήρη επίτευξη του στόχου), ενώ η διάθεση των δημόσιων δεδομένων με ελεύθερη άδεια και με τη χρήση ανοικτών προτύπων τα κάνει άμεσα προσβάσιμα, αξιοποιήσιμα και επεξεργάσιμα από χρήστες προγραμμάτων ελεύθερου λογισμικού.
Παραθέτω το εισαγωγικό κείμενο της κίνησης:
Ο Δημόσιος Τομέας (κρατικοί οργανισμοί, ΟΤΑ, ρυθμιστικές αρχές) σήμερα συλλέγει, παράγει, αναπαράγει και μεταδίδει ένα μεγάλο εύρος από πληροφορίες σε πολλούς τομείς της δημόσιας κοινωνικής, οικονομικής, μορφωτικής δραστηριότητας. Ο τεράστιος όγκος των δεδομένων αυτών, κατά το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του, είτε δεν είναι προσβάσιμος από τους πολίτες, είτε διατίθεται με τρόπους που δεν ευνοούν ή εμποδίζουν την επεξεργασία του.
Η πρωτοβουλία 4Δ (Δημόσια Δεδομένα, Δικά μας Δεδομένα) φιλοδοξεί να αναδείξει την αναγκαιότητα παροχής από τους Δημόσιους φορείς πλήρους πρόσβασης στα δεδομένα που διαθέτουν και να κινητοποιήσει πολίτες και πολιτικό προσωπικό για την επίτευξη αυτού του σκοπού.
Τέτοια δεδομένα ενδεικτικά είναι:
- Ισχύοντες νόμοι και εγκύκλιοι
- Δημόσιες Δαπάνες (στενός και ευρύτερος δημόσιος τομέας, ΟΤΑ)
- Πηγές Δημόσιων Εσόδων
- Στοιχεία Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας
- Στοιχεία παραβατικότητας / εγκληματικότητας
- Εκπαιδευτικά δεδομένα (συμμετοχή στα επίπεδα της εκπαίδευσης, απόφοιτοι ανά κλάδο, διδακτικές ώρες ανά σχολείο, στατιστικά μαθητικής απόδοσης)
- Πρωτογενή ερευνητικά δεδομένα από έρευνες που διενεργούν Πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα του ευρύτερου δημόσιου τομέα καθώς επίσης και από εκείνες που διεξάγουν εταιρίες δημοσκοπήσεων για λογαριασμό του δημοσίου.
- Στοιχεία για την δικαστική λειτουργία (αριθμός δικών, αναβολές, χρόνος μέχρι την τελεσιδικία, καταδικές-προς-αθωώσεις, αδικήματα, προφυλακίσεις, αναστολές)
- Στοιχεία σχετιζόμενα με την δημόσια υγεία (εισαγωγές, ασθένειες, πληρότητες κοινών κλινών και κλινών εντατικής θεραπείας, θνησιμότητες, διαμεταγωγές, κλήσεις ΕΚΑΒ, χρόνοι απόκρισης κλπ)
- Στοιχεία σχετικά με τις πυρκαγιές
- Φωτογραφικά ή άλλα ιστορικά αρχεία τα οποία μπορούν να διατεθούν στο κοινό χωρίς περιορισμούς copyright.
Η διαθεσιμότητα των δεδομένων για πρόσβαση και επεξεργασία από τον καθένα, δεν είναι μόνο ζήτημα αρχής, αλλά συνεπάγεται σημαντικότατες ωφέλειες:
- Απαντάται με αποτελεσματικό τρόπο το αίτημα για Διαφάνεια το οποίο αποτελεί κρίσιμο ζήτημα δημοκρατίας
- Διευκολύνεται και προάγεται η Έρευνα
- Δημουργούνται συνθήκες για την ανάπτυξη της Καινοτομίας και την δημιουργία υπηρεσιών που απαντούν στις ανάγκες των πολιτών
- Διευκολύνεται ο έλεγχος της εξουσίας από τους πολίτες και αρχίζει να παράγεται πολιτική “από-τα-κάτω” (grassroots)
Η ευρωπαϊκή ένωση με την οδηγία της 2003/98/EC προτρέπει τα κράτη-μέλη να εργαστούν προς την κατεύθυνση αυτή, και ήδη η Βρετανία δίνει το παράδειγμα με ενδιαφέρουσες κυβερνητικές πρωτοβουλίες. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η Οδηγία:
Οι πληροφορίες του Δημόσιου Τομέα είναι ένα σημαντικό πρωτεύον υλικό για προϊόντα και υπηρεσίες ψηφιακού περιεχομένου και θα γίνει ακόμη πιο σημαντικό με τη σταδιακή ανάπτυξη ασύρματων υπηρεσιών περιεχομένου. Mε την ελεύθερη διάθεση και επαναχρησιμοποίηση των Δημόσιων Δεδομένων θα έχουμε πολύ μεγάλες δυνατότητες οι οποίες -μεταξύ άλλων- θα επιτρέψουν στις Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να εκμεταλλευθούν αυτές τις δυνατότητες, και να συμβάλουν σε μεγαλύτερη οικονομική πρόοδο και δημιουργία θέσεων εργασίας.
Για την Ελλάδα, ειδικά σήμερα που βρίσκονται σε εξέλιξη τα έργα του προγράμματος “Κοινωνία της Πληροφορίας” για τον εκσυχρονισμό της πληροφορικής υποδομής των δημοσίων φορέων, το αίτημα για την προσβασιμότητα και δυνατότητα επεξεργασίας και επαναχρησιμοποίησης των Δημόσιων δεδομένων από τους πολίτες, είναι περισσότερο επίκαιρο από ποτέ.
Σας καλούμε να συνδράμετε τον στόχο αυτό με κάθε πρόσφορο τρόπο, ώστε να γίνουν τα Δημόσια Δεδομένα πραγματικά Δικά μας Δεδομένα. Υπογράψτε την καμπάνια στην αντίστοιχη σελίδα.