Tag Archives: free software

Ασφάλεια στο ελεύθερο λογισμικό και στις σύγχρονες διανομές linux

Posted on by
4

Αφορμή για το παρακάτω κείμενο αποτέλεσε η συμμετοχή μου σε ένα σεμινάριο ασφάλειας υπολογιστικών συστημάτων και δικτύων που διοργάνωσε η περιφέρεια δυτικής Ελλάδας σε συνεργασία με το ΕΑΙΤΥ. Όπως αναφέρεται και στην ιστοσελίδα του σεμιναρίου, στόχος του είναι η ενημέρωση των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων σε θέματα αναγνώρισης των επιθέσεων και των προβλημάτων που παρουσιάζονται σε ένα σύστημα που είναι διασυνδεδεμένο στο διαδίκτυο και των βασικών κανόνων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών, αν και στα έδρανα βρίσκονταν και αρκετοί φοιτήτές του τμήματος Μηχανικών Η/Υ. Κοιτώντας το πρόγραμμα του σεμιναρίου και παρακολουθώντας τις διαλέξεις, παρατήρησα ότι αν και η αναφορά σε δικτυακές υπηρεσίες, servers κλπ ήταν συχνή, τα εργαλεία και οι πρακτικές που παρουσιάζονταν ήταν αποκλειστικά προσανατολισμένες σε διαχείριση και προστασία συστημάτων windows. Το unix/linux απουσίαζε εντελώς.

Συζήτησα το θέμα με τους υπευθύνους και τους εισηγητές και η απάντηση που πήρα ήταν ότι πέραν του ότι πολλοί από αυτούς δεν ήταν καθόλου εξοικειωμένοι με συστήματα linux ή άλλα unix και δούλευαν αποκλειστικά σε windows, έκριναν ότι διαλέξεις σχετικές με πολιτικές και πρακτικές ασφάλειας και μεθόδους προστασίας και αντιμετώπισης κρίσεων σε unix ή linux περιβάλλοντα δεν θα ενδιέφεραν το κοινό, μια και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν χρησιμοποιούν τέτοια συστήματα.

Η άποψη μου είναι διαφορετική. Πιστεύω ότι η παρουσίαση των λύσεων που προσφέρει το ελεύθερο λογισμικό σε θέματα ασφάλειας, θα ήταν ευεργετική ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μια και οι λύσεις αυτές μπορούν να είναι ταυτόχρονα αξιόπιστες και οικονομικές βοηθώντας στην αποφυγή κρίσεων με παράλληλη εξοικονόμηση πόρων και χρήματος. Το δε υποτιθέμενο μειωμένο ενδιαφέρον των στελεχών τέτοιων επιχειρήσεων για τις λύσεις ελεύθερου λογισμικού οφείλεται κατά την γνώμη μου στην άγνοια της ύπαρξης και των χαρακτηριστικών αυτών των λύσεων. Σύνταξα λοιπόν το παρακάτω κείμενο το οποίο μοίρασα μαζί με ubuntu live cds  στα διαλείμματα μεταξύ των διαλέξεων της επόμενης μέρας, ως αφορμή για ενημέρωση και συζήτηση πάνω στον τρόπο που το ελεύθερο λογισμικό προσεγγίζει το θέμα της ασφάλειας. Μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε και να το αναρτήσετε ελεύθερα όπου θέλετε, αρκεί να κάνετε μια αναφορά σε αυτό το post ως πηγή.

Ελεύθερο Λογισμικό / Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα

Ασφάλεια μέσω της διαφάνειας

Εμπιστοσύνη στην κοινότητα

Ο πηγαίος κώδικας των εφαρμογών και των βιβλιοθηκών στις οποίες στηρίζονται είναι ελεύθερα διαθέσιμος στο διαδίκτυο. Είναι δύσκολο να μην γίνει αντιληπτή από τις κοινότητες προγραμματιστών και χρηστών κάποια κακόβουλη λειτουργία “κρυμμένη” σε ελεύθερα διαθέσιμο κώδικα. Ακόμα και αν δεν έχεις τις τεχνικές γνώσεις ή το χρόνο να εξετάσεις τον κώδικα κάποια από τα εκατομμύρια μέλη της κοινότητας το έχουν κάνει.

Λιγότερα σφάλματα και κενά ασφαλείας

Όσο μεγαλύτερη είναι η βάση ανθρώπων που δοκιμάζουν, ελέγχουν, μελετούν και συν-αναπτύσσουν τον κώδικα του λογισμικού, τόσο πιο γρήγορα εντοπίζονται και λύνονται τα προβλήματα.

“given enough eyeballs, all bugs are shallow” (Linus’s law)

Τα σφάλματα δεν αποκρύπτονται. Διορθώνονται γρήγορα.

Ο ελεύθερος κώδικας ελέγχεται από ανοικτές κοινότητες ανθρώπων και όχι από κάποια εταιρία που ανησυχεί για τη βλάβη που μπορεί να προκαλέσει στην δημόσια εικόνα της και στις πωλήσεις της η δημοσιοποίηση ενός σοβαρού σφάλματος ή κενού ασφάλειας στα προϊόντα της, και συνεπώς έχει όφελος να αποκρύψει ένα τέτοιο γεγονός. Τα κενά ασφαλείας και τα σφάλματα που ανακαλύπτονται στο ελεύθερο λογισμικό γίνονται άμεσα γνωστά στα μέλη της κοινότητας και διορθώνονται το ίδιο γρήγορα. Δεν υπάρχουν καθυστερήσεις στην δημιουργία και την διανομή των διορθώσεων ασφάλειας, όπως στο κλειστό λογισμικό λόγω της πολιτικής, ή των περιορισμένων πόρων της κατασκευάστριας εταιρίας.

“Είναι απλά ουτοπικό να βασίζεις στη μυστικότητα την ασφάλεια του λογισμικού ηλ. υπολογιστών. Μπορεί να καταφέρεις να κρατήσεις τον τρόπο λειτουργίας ενός προγράμματος μακρυά από τα μάτια του κοινού, αλλά μπορείς να αποτρέψεις την εφαρμογή αντίστροφης μηχανικής πάνω σε αυτό από τους αντιπάλους σου; Πιθανότατα όχι.” (Whitfield Diffie, co-inventor of public-key cryptography)

Σύγχρονες διανομές Linux

Ασφάλεια μέσω διαφάνειας

  • Ανοικτός κώδικας

Ασφάλεια μέσω σχεδιασμού

  • Αρχιτεκτονική Unix
  • Προστασία μνήμης διεργασιών
  • Προσωπικοί λογαριασμοί χρηστών
  • Προσωπικοί χώροι αποθήκευσης αρχείων
  • Προσωπικές ρυθμίσεις εφαρμογών
  • Άδειες πρόσβασης αρχείων
  • Αρθρωτός σχεδιασμός
  • Firewall στον πυρήνα
  • Chroot/Sandbox

Ασφάλεια μέσω της ποικιλομορφίας

  • Ποικιλία διανομών
  • Χρήση πολλαπλών προγραμμάτων για την ίδια εργασία
  • Ποικιλία τρόπων ρύθμισης και παραμετροποίησης

Ασφάλεια μέσω κρυπτογραφίας

  • Ευαίσθητα δεδομένα κρυπτογραφούνται
  • Υποστήριξη κρυπτογραφημένων συστημάτων αρχείων
  • ssh για ασφαλή απομακρυσμένη πρόσβαση
  • scp/sftp για ασφαλή μεταφορά αρχείων
  • Αυτόματος έλεγχος ψηφιακών υπογραφών md5sum κατά τη λήψη ενημερώσεων ή νέου λογισμικού από τα αποθετήρια της διανομής

Ασφάλεια μέσω των χρηστών

  • Καθημερινή χρήση μέσω προσωπικού λογαριασμού περιορισμένων δικαιωμάτων
  • Λήψη δικαιωμάτων υπερχρήστη μόνο όταν είναι απαραίτητο
  • Συχνή ενημέρωση του λειτουργικού και του συνόλου των εφαρμογών
  • Εγκατάσταση προγραμμάτων μόνο από έμπιστες πηγές

Ασφάλεια μέσω χαμηλού κόστους κτήσης και συντήρησης

  • Δωρεάν πρόσβαση σε ενημερώσεις τόσο του λειτουργικού όσο και των εφαρμογών. (Οι χρήστες μπορούν να κρατούν συνεχώς ενημερωμένο το λογισμικό χωρίς κόστος.)
  • Δωρεάν πρόσβαση σε πληθώρα εφαρμογών ελεύθερου κώδικα για σχεδόν κάθε εργασία μέσα από την ίδια τη διανομή. (Οι χρήστες δεν έχουν ανάγκη να προστρέχουν σε αμφιβόλου αξιοπιστίας πηγές freeware ή παράνομα τροποποιημένου κλειστού κώδικα λογισμικού)

Βασικές πρακτικές προστασίας ενός συστήματος Linux

Το Linux (ως ένα UNIX λειτουργικό σύστημα) δεν μπορεί να προσβληθεί από ιούς με τον ίδιο τρόπο που προσβάλλεται ένα Dos/Windows σύστημα. Στο UNIX, οι μηχανισμοί ασφάλειας αποτελούν βασικό στοιχείο του λειτουργικού συστήματος (πχ. οι απλοί χρήστες δεν έχουν δικαίωμα να γράφουν ελεύθερα σε όλες τις περιοχές του σκληρού δίσκου ή να εκτελούν κάποιες εφαρμογές και εντολές). Κακόβουλο λογισμικό (ιοί, worms, trojan horses) για UNIX υπάρχει, αλλά δεν αποτελεί (μέχρι σήμερα τουλάχιστον) πραγματικό πρόβλημα για οικιακούς χρήστες.

Για να προστατευτείτε αρκεί να ακολουθείτε κάποιους βασικούς κανόνες ασφάλειας:

  • Χρησιμοποιείτε ισχυρούς κωδικούς πρόσβασης. Μην χρησιμοποιείτε τον ίδιο κωδικό για πρόσβαση σε πολλούς λογαριασμούς/συστήματα/υπηρεσίες. Αλλάζετε συχνά τον κωδικό σας.
  • Μην τρέχετε εφαρμογές και προγράμματα με δικαιώματα υπερχρήστη (root/sudo) αν δεν είναι απαραίτητο. Να συνδέεστε με τον λογαριασμό απλού χρήστη για καθημερινή χρήση.
  • Εγκαθιστάτε πακέτα λογισμικού μόνο από έμπιστες πηγές.
  • Ελέγχετε τις PGP υπογραφές όταν κατεβάζετε πακέτα από εναλλακτικές τοποθεσίες (mirrors).
  • Εάν δεν ξέρετε τι κάνει ένα εκτελέσιμο αρχείο, ή δεν εμπιστεύεστε την πηγή προέλευσής του, αποφύγετε να το εκτελέσετε ή εκτελέστε το σε κάποιον δοκιμαστικό λογαριασμό με περιορισμένα δικαιώματα και όχι με δικαιώματα υπερχρήστη (root/sudo).
  • Διατηρείτε το σύστημά σας ενημερωμένο.
  • Χρησιμοποιείτε το firewall του πυρήνα (iptables).
  • Μην τρέχετε και μην κάνετε πρόσβασιμες από το διαδίκτυο υπηρεσίες (services) που δεν είναι απαραίτητες.
  • Χρησιμοποιείτε κρυπτογραφημένα πρωτόκολλα για απομακρυσμένη πρόσβαση και μεταφορά αρχείων (ssh, https, sftp).

Γενικά δεν χρειάζεται να αγοράσετε ή να χρησιμοποιείτε κάποιο ειδικό λογισμικό προστασίας από ιούς (anti-virus). Παρά ταύτα, υπάρχουν τόσο κλειστού κώδικα, όσο και ελεύθερα προγράμματα ανίχνευσης κακόβουλου λογισμικού για linux, τα οποία στοχεύουν κυρίως στην ανίχνευση και εξουδετέρωση κακόβουλου λογισμικού για windows, πριν τα προσβεβλημένα αρχεία φτάσουν σε κάποιο ευπαθές σύστημα.

Και μην ξεχνάτε:

Ο πιο αδύναμος κρίκος στην ασφάλεια ενός συστήματος είναι ο χρήστης. Όσες δικλίδες ασφαλείας και να παρέχει ένα σύστημα (είτε σε επίπεδο λογισμικού, είτε σε επίπεδο hardware) μπορούν εύκολα να ακυρωθούν από μια απρόσεκτη ενέργεια ή κακή συνήθεια του χρήστη. Απόλυτα ασφαλές λογισμικό δεν υπάρχει.

The only secure computer is one that’s unplugged, locked in a safe, and buried 20 feet under the ground in a secret location…and i’m not even too sure about that one — Dennis Huges, FBI.

Σχετικές πηγές:

http://www.linuxsecurity.com/
http://www.linuxtopia.org/LinuxSecurity/
http://www.nic.com/~dave/SecurityAdminGuide/SecurityAdminGuide.html
http://www.itc.virginia.edu/unixsys/sec/

Συζητώντας και διαβάζοντας για το Ελεύθερο Λογισμικό

Posted on by
2

Καθώς οι εξελίξεις γύρω από το ελεύθερο λογισμικό, τα ανοικτά πρότυπα και τις διανομές linux γίνονται όλο και πιο ραγδαίες και οι όροι αυτοί ακούγονται όλο και πιο συχνά από τα μέσα ενημέρωσης και τους ειδικούς του χώρου της πληροφορικής, όλο και πιο συχνά βρίσκομαι στη θέση να προσπαθώ να εξηγήσω σε φίλους και γνωστούς που έχουν από μεγάλη έως ελάχιστη επαφή και γνώση του χώρου της πληροφορικής, διάφορες πτυχές των χαρακτηριστικών του ελεύθερου λογισμικού, των μεθόδων ανάπτυξης και εμπορευματικής αξιοποίησής του, της φιλοσοφίας και της πολιτικής που το διέπουν και πηγάζουν από αυτό και των κινήτρων για υιοθέτησή του ή μη. Ίσως και εγώ επιδιώκω την εμπλοκή μου σε συζητήσεις πάνω σε αυτά τα θέματα. Η χρόνια ενασχόλησή μου με τον χώρο του ελεύθερου λογισμικού (αν θυμάμαι καλά το 1998-99 πήρα στα χέρια μου το πρώτο cd linux από το υπολογιστικό της σχολής μου – στιγμή που άλλαξε για πάντα τη σχέση μου με και την οπτική μου για στους υπολογιστές – ) και ο ενθουσιασμός μου για τις εξελλίξεις που συμβαίνουν σε αυτόν προκαλούν πολύ συχνά μακροσκελείς συζητήσεις με ανθρώπους του χώρου, αλλά και με απλούς ελάχιστα εξοικιωμένους χρήστες υπολογιστών, που μπορούν να κρατήσουν ώρες και να περάσουν από ή να καταλήξουν σε παθιασμένες αντιπαραθέσεις (έχω χάσει – ή κερδίσει – πολλά απογεύματα και βράδια συζητώντας για ελεύθερο λογισμικό).

Η συντριπτική πλειοψηφία αυτών που δείχνουν ενδιαφέρον για το ελεύθερο λογισμικό προσελκύεται αρχικά από το χαμηλό κόστος. Το τζάμπα πουλάει! Καθώς όμως μιλάω μαζί τους συχνά προκύπτουν απορίες και προβληματισμοί που ξεφεύγουν από το ρηχό θέμα του κόστους, της απόδοσης και της καταλληλότητας και άπτωνται των φιλοσοφικών, πολιτικών και επιχειρηματικών προεκτάσεων και παρατηρήσεων που πηγάζουν από την εξέλιξη, υιοθέτηση και χρήση του ελεύθερου λογισμικού. Η επαφή με τον τρόπο σκέψης, τη φιλοσοφία και τις επιχειρηματικές πρακτικές που εφαρμόζονται στο ελεύθερο λογισμικό αποτελεί σοκ για τους περισσότερους. Οι μη μυημένοι στην ιδεολογία του ελεύθερου λογισμικού θέτουν ερωτήματα που ενώ η απάντησή τους σε εμένα φαίνεται εκ πρώτης όψεως προφανής και αυταπόδεικτη, εντούτοις αποδεικνύεται αρκετά δύσκολη και συναντά σθεναρή αντίσταση από πλήθος αντεπιχειρημάτων. Κάποια από αυτά τα ερωτήματα είναι τα εξής:

  • “Και ποιος ελέγχει και διασφαλίζει την ποιότητα του παραγώμενου ελεύθερου λογισμικού; Μόνο μια εταιρία μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο!”
  • “Πως είναι δυνατόν κάτι που παράγεται από χομπίστες και όχι από μια οργανωμένη εταιρική δομή να είναι χρήσιμο και ποιοτικό; Οι μεγάλες εταιρίες έχουν τα χρήματα και συγκεντρώνουν όλα τα μεγάλα μυαλά του χώρου. Πως είναι δυνατόν μια ομάδα που δεν έχει στόχο το κέρδος και δεν διαθέτει τους πόρους να φτιάξει κάτι το ίδιο καλό ή καλύτερο;”
  • “Γιατί κάποιος να αναμειχθεί στην ανάπτυξη ελεύθερου λογισμικού ή να εκδώσει τη δουλειά του ως ελεύθερο λογισμικό, ενώ θα μπορούσε να την καρπωθεί κλείνοντας την, πατεντάροντας την και πουλώντας την πολύ ακριβά;”
  • “Αν δώσω τον κώδικά μου κάτω από άδεια ελεύθερου λογισμικού θα μπορούν να βγάλουν λεφτά από αυτόν ακόμα και οι ανταγωνιστές μου, χωρίς εγώ να πληρώνομαι γι’ αυτό. Δεν με εκμεταλλεύονται έτσι; Δεν καταλαβαίνω γιατί κάποιος να κάνει κάτι τέτοιο… Μα**ας είναι;”
  • “Πως βγάζουν λεφτά οι εταιρίες ελεύθερου λογισμικού; Ποιος πληρώνει τους προγραμματιστές για τον ελεύθερο κώδικα που γράφουν και γιατί;”
  • “Και τι κάνουν οι μεγάλες παραδοσιακές εταιρίες λογισμικού; Δεν μπορεί να το αφήσουν έτσι. Αργά ή γρήγορα θα βρουν τον τρόπο να το καταπνίξουν ή να το εκφυλίσουν.”
  • “Μπορεί υπάρχει το linux και το openoffice, αλλά για εξειδικευμένες λειτουργίες που χρειάζομαι δεν πρόκειται ποτέ να γραφτούν ελεύθερα προγράμματα. Τα κλειστά προγράμματα που τις παρέχουν παράγονται από μια – δυο εταιρίες σε όλο τον κόσμο που είναι και κορυφαίες, έχουν στοχευμένο κοινό το οποίο δεν χρειάζεται κάτι παραπάνω από αυτά που προσφέρουν, και συνεπώς κανένας δεν θα ασχοληθεί να αναπτύξει εναλλακτικά ελεύθερα προγράμματα, ενώ αν κάποιοι το κάνουν έχουν μηδενική πιθανότητα να φτάσουν και να χτυπήσουν τις εδραιωμένες στο χώρο εταιρίες. Συνεπώς γιατί να χάσω το χρόνο μου ασχολούμενος με το ελεύθερο λογισμικό αφού πάντα θα χρειάζομαι κλειστές εφαρμογές που τρέχουν σε κλειστά λειτουργικά συστήματα;”

Ερωτήματα και προβληματισμοί σαν τους παραπάνω πολύ συχνά γίνονται αφορμή για ατέλειωτες ώρες συζητήσεων και σχεδόν πάντα καταλήγουν στη φιλοσοφία, την ιδεολογία και τη γενικότερη θεώρηση του ανθρώπου, της κοινωνίας, της επιστήμης, της τεχνολογίας και της πολιτικής που σχετίζονται με το κίνημα του ελεύθερου λογισμικού. Η επιτυχία ή αποτυχία απάντησης τέτοιων ερωτήσεων και αντίκρουσης θέσεων όπως οι παραπάνω εξαρτάται σε τελική ανάλυση από τον ίδιο το συνομιλητή. Όσο πιο βαθιά μπαίνει η συζήτηση τόσο τα επιχειρήματα υπερ του ελεύθερου λογισμικού έρχονται σε πλήρη συμφωνία ή άμεση ρήξη με τη φιλοσοφική στάση που τηρεί ο συνομιλητής απέναντι στη ζωή, τον τρόπο που ο ίδιος επιλέγει να ερμηνεύει τα όσα συμβαίνουν γύρω του, τις πολιτικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις του. Και τότε η αντίσταση αρκετών συνομιλητών γιγαντώνεται. Χρησιμοποιούν κάθε θεμιτό ή αθέμιτο τρόπο (παρερμηνεία, παραπληροφόρηση, λογικά διολισθήματα) προκειμένου να υπερασπιστούν τον κόσμο τους που πλέον νιώθουν ότι απειλείται. Και σε τέτοιες στιγμές πιάνω κι εγώ τον εαυτό μου να μην είναι καλά διαβασμένος. Να γίνονται ερωτήσεις που δεν έχω σκεφτεί ποτέ την απάντησή τους. Να ζητούνται ιστορικά στοιχεία ή ντοκουμέντα που κάπου έχω ακούσει ότι κάπως έτσι είναι, αλλά δεν μπορώ εκείνη τη στιγμή να τεκμηριώσω, να ακούω πράγματα που νιώθω από τη γενική μου γνώση ότι δεν στέκουν ή δεν έγιναν ακριβώς έτσι, αλλά να μην έχω τις γνώσεις να τα αντικρούσω, να αναφέρω μη διασταυρωμένες πληροφορίες που αποδεικνύονται ελλιπείς ή λάθος.

Τον τελευταίο καιρό η αυξημένη συχνότητα τέτοιων συζητήσεων με έχει ωθήσει να αφιερώνω αρκετό από τον ελεύθερο χρόνο μου στην αναζήτηση πηγών για την πληρέστερη ενημέρωσή μου γύρω από τα πρακτικά και φιλοσοφικά θέματα που άπτονται του ελεύθερου λογισμικού. Ευτυχώς το internet βρίθει από σχετικά άρθρα και πληροφορίες. Αρκεί κάποιος να έχει όρεξη να ψάξει και να διαβάσει. Και αν και ασχολούμαι με το χώρο του ελεύθερου λογισμικού σχεδόν 10 χρόνια πια, σε κάθε αναζήτησή μου θα πέσω πάνω σε κάτι που είτε δεν ήξερα, είτε δεν είχα καταλάβει καλά, είτε το είχα σκεφτεί κι εγώ και δεν φανταζόμουν ότι και κάποιος άλλος έχει την ίδια άποψη.

Μια τέτοια αναζήτηση έκανα και σήμερα, ορμώμενος από μια χθεσινοβραδινή συζήτηση με κάτι φιλαράκια κάτω από τον βραδινό ουρανό της Πάτρας, και έπεσα πάνω στις παρακάτω πηγές που προτείνω να διαβάσει όποιος ενδιαφέρεται να καταλάβει και να βοηθήσει αυτό που λέμε ελεύθερο λογισμικό (και φυσικά να ψάξει και να διαβάσει ακόμα περισσότερες):

12 λόγοι που χρησιμοποιώ ubuntu linux

Posted on by
20

Το παρακάτω κείμενο προέκυψε από μια αναπάντεχη συζήτηση με αφορμή ένα email που έλαβα για κάποιο διαγωνισμό σε κάποιο ελληνικό forum με έπαθλο λογισμικό ασφάλειας και προστασίας από ιούς (user space firewall και antivirus) για windows. Όταν απάντησα ότι δεν με ενδιαφέρει το δώρο γιατί δεν χρησιμοποιώ windows, ρωτήθηκα τι λειτουργικό χρησιμοποιώ, και μια και “πήγαινε γυρεύοντας” ο τύπος, μου ήρθε η όρεξη να γράψω τους παρακάτω 12 λόγους που έχω επιλέξει και χρησιμοποιώ ubuntu linux στον υπολογιστή του σπιτιού μου, στον φορητό μου και στο γραφείο μου, και φυσικά προτείνω τη χρήση του σε όλους τους γνωστούς μου.

12 από τους πιο βασικούς λόγους που με κάνουν να επιλέγω ubuntu linux (σίγουρα υπάρχουν και άλλοι που δεν μου ήρθαν στο μυαλό, ενώ πολλά από τα παρακάτω δεν είναι αποκλειστικότητα του ubuntu, αλλά λειτουργούν παρόμοια σε όλες τις σύγχρονες διανομές):

  1. Το λειτουργικό και τα προγράμματα μου ανήκουν! Έχω πρόσβαση στον πλήρη κώδικα, μπορώ να το εγκαθιστώ, να το ρυθμίζω, να το αντιγράφω, να το μοιράζω στους συνεργάτες και τους πελάτες μου όσο και όπως εγώ θέλω. Δεν έχω απλά μια περιοριστική άδεια χρήσης που με κάνει παράνομο κάθε φορά που θέλω να κάνω κάτι χρήσιμο με το λογισμικό που χρησιμοποιώ.
  2. Συμμετοχή στην ανάπτυξη – δεν παίρνω πια ότι μου πασάρει η κάθε εταιρία, έχω επιλογή και λόγο στην εξέλιξη του λειτουργικού και των εφαρμογών.
  3. Αποδοτικότητα – Ακόμα και πιο παλιά μηχανήματα πετάνε με το linux, ενώ στα πιο πρόσφατα απολαμβάνω τις πιο σύγχρονες λειτουργικές και χρηστικές ιδιότητες του γραφικού περιβάλλοντος με ελκυστικά και χρηστικά animations και 3d γραφικά, αυτόματο indexing και αναζήτηση στο περιεχόμενο των εγγράφων μου, του ιστορικού μου, των email μου και των συζητήσεών μου. Επίσης το linux μου δίνει σύστημα αρχείων που δεν χρειάζεται defragment, απουσία registry που κάνει βαρύ το σύστημα. Δεν χρειάζεται πλέον να ξαναστήνω από την αρχή τον υπολογιστή μου κάθε 6 μήνες και να αναβαθμίζω όποτε οι εταιρίες κρίνουν ότι θέλουν να βγάλουν φράγκα από μένα.
  4. Χρήση ελεύθερων προτύπων – Έχω την επιλογή να αποθηκεύω τα δεδομένα μου σε πρότυπα ελεύθερα (open document, ogg/theora, flac png κλπ) που η ανάπτυξή τους γίνεται από την κοινότητα, δεν εξαρτώνται από μία μόνο εταιρία και δεν υπόκεινται σε πατέντες. Έτσι τα δεδομένα μου (κείμενα, εικόνες, ήχος, video κλπ) μου ανήκουν πραγματικά και θα έχω για πάντα πρόσβαση σε αυτά νόμιμα χωρίς τον κίνδυνο καταπάτησης πατεντών. Επίσης μπορώ να τα μεταφέρω και να τα προσπελάζω εύκολα σε υπολογιστές με οποιοδήποτε λειτουργικό και αρχιτεκτονική, μια και προγράμματα διαχείρισης δεδομένων κωδικοποιημένων σε ελεύθερα πρότυπα διατίθενται για οποιαδήποτε πλατφόρμα και λειτουργικό φανταστείς.
  5. Ευχρηστία – Οι τελευταίες εκδόσεις του Ubuntu μου φαίνονται αρκετά πιο εύχρηστες από τα άλλα λειτουργικά που έχω δοκιμάσει, ενώ αναγνωρίζει αυτόματα χωρίς να ψάχνω για drivers σχεδόν κάθε περιφερειακή συσκευή που θα του συνδέσω. (Λόγω του ότι ακόμα δεν είναι αρκετά πολύ διαδεδομένο υπάρχουν και κατασκευαστές που παρέχουν συσκευές μη συμβατες (ακόμα) με linux. Πάντα όμως έχω την επιλογή να αγοράζω συσκευές που υποστηρίζονται.)
  6. Ασφάλεια – Δεν νοιάζομαι για ιούς, spyware, addware. Το σύστημα είναι έτσι δομημένο που το μόνο που χρειάζεται για να μην έχω προβλήματα με malware είναι συχνά updates και λίγη προσοχή στο τι εγκαθιστώ (πράγμα εύκολο μια και το 99% των προγραμμάτων που χρησιμοποιώ υπάρχουν ήδη στα αποθετήρια, o κώδικάς τους είναι δημόσια διαθέσιμος, έχουν ελεγθεί και κατεβαίνουν και εγκαθίστανται αυτόματα μέσω ειδικής εφαρμογής που ελέγχει και διασταυρώνει ψηφιακές υπογραφές md5sum, διακριτικά και χωρίς να χρειάζεται να ακολουθώ πολύπλοκες διαδικασίες) . Χρησιμοποιώ εδώ και 10 χρόνια περίπου linux. Ποτέ δεν έχω κολλήσει malware.
  7. Εύκολη και ασφαλής πρόσβαση σε χιλιάδες εφαρμογές σχεδόν για κάθε εργασία που θα χρειαστεί να κάνω με μερικά μόνο κλικ. Τέρμα πια η αναζήση στο internet για προγράμματα, η αποφυγή malware, οι ενοχλήσεις από demos και expirations, η αναζήτηση για cracks κλπ.
  8. Γρήγορη, αποδοτική και ασφαλής πρόσβαση στον υπολογιστή του γραφείου και του σπιτιού μου από οπουδήποτε έχω πρόσβαση στο διαδίκτυο είτε σε περιβάλλον κονσόλας (που στο linux είναι πολυδύναμη και σου επιτρέπει πλήρη ρύθμιση και χειρισμό του υπολογιστή και προγραμμάτων) και σε γραφικό περιβάλλον.
  9. Χρήση της ίδιας εγκατάστασης του λειτουργικού για εφαρμογές γραφείου, περιβάλλον λειτουργίας σε διάφορες γλώσσες ή ακόμα και για εξειδικευμένους servers.
  10. Στη βασική εγκατάσταση που περιέχεται όλη σε ένα μόνο cd περιλαμβάνεται σουίτα εφαρμογών γραφείου (επεξεργαστής κειμένου, λογιστικό φύλλο, πρόγραμμα δημιουργίας παρουσιάσεων, βάση δεδομένων, πρόγραμμά ζωγραφικής και εισαγωγής μαθηματικού κειμένου) συμβατή με το microsoft office (openoffice), ο δημοφιλής web browser fιrefox, πρόγραμμα αλληλογραφίας, ημερολόγιο, επαφές, σημειωματάριο, ισχυρό πρόγραμμά επεξεργασίας εικόνας, σχεδόν εφάμιλλο του photoshop (gimp), p2p πρόγραμμά για χρήση torrent, πρόγραμμα εγγραφής cd/dvd/video cd/video dvd/audio cd, πρόγραμμα αναπαραγωγής ταινιών και dvd, πρόγραμμα αναπαραγωγής μουσικής με media library, πρόγραμμα ανταλλαγής μηνυμάτων που συνδέεται σε όλα τα γνωστά im δίκτυα (icq, msn, jabber, aol, google talk κλπ), διασκεδαστικά παιχνίδια και αρκετές άλλες απαραίτητες εφαρμογές. Ο υπολογιστής είναι έτοιμος για πλήρη χρήση από το πρώτο boot μετά την εγκατάσταση.
  11. Τεκμηρίωση και παροχή άμεσης, γρήγορης και αποδοτικής υποστήριξης στα ελληνικά και στα αγγλικά  από την κοινότητα για οποιοδήποτε πρόβλημα μου προκύψει μέσω forums, mailing lists, wikis, blogs, chat, instant messaging.
  12. Και όλα τα παραπάνω εντελώς δωρεάν και νόμιμα, με εντελώς δωρεάν πρόσβαση σε χιλιάδες ελεύθερα προγράμματα και σε αυτόματες αναβαθμίσεις για 2 έως 5 χρόνια και δωρεάν και εύκολη αναβάθμιση σε επόμενες εκδόσεις του λειτουργικού. Απλά κατεβάζω την πιο πρόσφατη έκδοση από το http://www.ubuntu-gr.org σε μορφή iso, και την γράφω σε ένα cd.

Μπορείς να το δοκιμάσεις κι εσύ. Είναι απλό. Απλά το κατεβάζεις. Δωρεάν, με ασφάλεια και νόμιμα. Το τελευταίο  ubuntu υποστηρίζει και εγκατάσταση μέσα από τα windows αν δεν θέλεις να μπλέξεις με
partitioning του δίσκου.

Έχεις ακόμα αμφιβολίες; Και άλλοι ευχαριστημένοι χρήστες Linux εξηγούν γιατί το Linux υπερέχει:

Ακόμα ένα άρθρο υπέρ του ελεύθερου λογισμικού στον ελληνικό τύπο

Posted on by
Reply

Στη σημερινή Ελευθεροτυπία δημοσιεύεται ένα άρθρο με τίτλο “Linux: Ενα σύγχρονο δημοτικό τραγούδι”. Στο άρθρο αναφέρονται πάνω από 10 παραδείγματα χωρών που έχουν αποφασίσει τη σταδιακή ή άμεση χρήση ελεύθερου λογισμικού στη δημόσια διοίκηση, την εκπαίδευση και τις επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα αναφέρονται: Βραζιλία, Γαλλία, Βενεζουέλα, Κίνα, ΠΓΔΜ, Ιταλία, Ολλανδία, Ινδία, Πολιτεία της Ιντιάνα των ΗΠΑ, Φιλιππίνες, Ρωσία. Παράλληλα γίνεται μνεία στον apache web server στον οποίο βασίζονται περίπου τα 2/3 των ιστοσελίδων του διαδικτύου καθώς και στο OLPC που βασίζεται σε linux και θα διανεμηθεί σε εκατομμύρια παιδιά σε όλο τον κόσμο.
Τέλος κρίνεται αρνητικά η πρόσφατη συμφωνία της ελληνικής κυβέρνισης με τη microsoft καθώς και το γεγονός ότι το σχετικό με το OLPC σχέδιο τείνει προς εγκατάλειψη.

Μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

“[...] Η χώρα μας, προσπαθώντας να ενταχθεί στη λεγόμενη «κοινωνία της πληροφορίας», κυρώνει με νόμο τη συμφωνία συνεργασίας της με την εταιρεία Microsoft. [...] Στη Βραζιλία, από την άλλη, ο πρόεδρός της, Luiz Inacio Lula da Silva (επανεξελέγη στις 29 Οκτωβρίου 2006 στην προεδρία της Βραζιλίας με 60,8%), γνωρίζοντας την τεράστια ανάπτυξη της πληροφορικής και για να επισπεύσει την ανάπτυξη της χώρας, δίδει εντολή «σε όλα τα επίπεδα, να χρησιμοποιείτε το λογισμικό Linux και προγράμματα ανοικτού κώδικα (open source)». Ως αποτέλεσμα, η χώρα του γλιτώνει δισεκατομμύρια δολάρια για άδειες (licence) που θα πλήρωνε στη Microsoft και σε άλλες εταιρείες, ενώ δημιουργεί και νέες θέσεις εργασίας για τους προγραμματιστές. [...]”

“[...] Το Linux εξακολουθεί να προσφέρεται ελεύθερα σε πλήρη διάθεση, όμως εμείς προτιμήσαμε προγράμματα κλειστού κώδικα. Οπως έλεγε και ο Λακάν, για να σπάσεις τα μούτρα σου στους τοίχους δεν είναι ανάγκη να έχεις το σχεδιάγραμμα του σπιτιού. Φαίνεται ότι εμείς τα σπάμε με σχεδιάγραμμα. [...]”

“[...] Τόσα ανοιχτά μυαλά της νέας γενιάς, τόσοι νέοι άνθρωποι, σε έναν πρωτότυπο κόσμο, που μπορεί κάποτε στο μέλλον να οδηγήσει στην πλήρη τεχνολογική ανεξαρτητοποίηση της χώρας, κι εμείς επιδιώκουμε να τους προσδέσουμε σε ένα κλειστό και ελεγχόμενο λειτουργικό σύστημα που, αντί να τους καθοδηγεί στην πρωτότυπη σκέψη, τους μετατρέπει σε χρήστες προϊόντων. Πιθανώς πλήρως εξειδικευμένους και ακροβοπληρωμένους χρήστες, αλλά πάντως χρήστες. [...]“

Χαίρομαι να διαβάζω τέτοιες απόψεις από μέσα με ευρύτερο και μη τεχνικό κοινό, όπως οι καθημερινές εφημερίδες… Ανεξάρτητα με τους λόγους για τους οποίους δημοσιεύονται τέτοια άρθρα (όπου μπαίνει στην μέση η εμπορικότητα και το χρήμα, συνήθως οι ιδεολογίες και το τι είναι σωστό και συμφέρον μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα), με τη δημοσίευση τέτοιων άρθρων υποβοηθείται η προσπάθεια όλων όσων υποστηρίζουμε και διαδίδουμε τόσα χρόνια τις ιδέες του ελεύθερου λογισμικού και των ανοικτών προτύπων, έτσι ώστε να μάθουν και οι Έλληνες για το Ελεύθερο λογισμικό και να το απαιτήσουν. Ακόμα και αν αφορμή για όλα αυτά είναι η κύρωση μιας απόφασης για προμήθεια κλειστού λογισμικού από το ελληνικό κράτος. Κρίνοντας από τη διεθνή τάση στο θέμα, φαίνεται ότι, όπως λέγανε και οι συνδικαλιστές σε κάτι κινητοποιήσεις στο παν/μιο, “Το ποτάμι πίσω δεν γυρνά!”. Ίσως αυτή τη συμφωνία να προκαλέσει μια επιβράδυνση για τη χώρα μας… Και μετά θα τρέχουμε πάλι “να προλάβουμε το τρένο” που θα έχουμε χάσει, όπως εξάλλου συνηθίζουμε. Αλλά αυτή τη φορά δεν θα υπάρχουν δικαιολογίες του στυλ “φταίει που είμαστε μικρή χώρα και δεν έχουμε αρκετά λεφτά”. Θα φταίει 100% το κακό μας το κεφάλι!!!

Linux στη Δημόσια Διοίκηση!!!

Posted on by
1
Linux και ΕΛΛΑΚ στη δημόσια διοίκηση
Το banner αυτό δημιουργήθηκε από τον Black Pear. http://linux-noosphere.blogspot.com/2008/01/linux.html

 

Στο wiki του hellug στη σελίδα Linux & δημόσια διοίκηση συντάσσεται ένα κείμενο σχετικά με τους λόγους για τους οποίους πρέπει να χρησιμοποιηθεί ΕΛΛΑΚ στην Ελληνική δημόσια διοίκηση, τα οφέλη που θα προκύψουν από μια τέτοια κίνηση και τα προβλήματα που συνεπάγεται μη χρήση ΕΛΛΑΚ. Όποιος θέλει να συνεισφέρει και να βελτιώσει το κείμενο, καλοδεχούμενος.

Το "ανοικτό υλικό" αποκτά δημοσιότητα

Posted on by
2

Οι New York Times της Κυριακής έχουν ένα άρθρο σχετικά με τη συσκευή εγγραφής ψηφιακού video (video recorder) Neuros στο οποίο περιγράφουν τα πλεονεκτήματα του “ανοικτού υλικού” (open source hardware).

Ο όρος “ανοικτό υλικό” αναφέρεται, όπως διαβάζω στην wikipedia, σε υλικό (hardware) υπολογιστών και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών το οποίο σχεδιάζεται με τις μεθόδους του ελεύθερου λογισμικού και του λογισμικού ανοικτού κώδικα. Το ανοικτό υλικό αποτελεί μέρος στης κουλτούρας ανοικτού κώδικα που επεκτείνει την ιδεολογία και τις πρακτικές του ανοικτού κώδικα σε άλλα πεδία πέραν του λογισμικού. Παραδείγματα ανοικτού υλικού αποτελούν το έργο Simputer για τη σχεδίαση ενός ανοικτού υπολογιστή παλάμης χαμηλού κόστους, τα έργα RepRap, Clanking Replicator και Fab@Home για την κατασκευή εκτυπωτών τριών διαστάσεων (3D printers) που με τη χρήση πλαστικού ή άλλων υλικών μπορούν να “εκτυπώνουν” πραγματικά τρισδιάστατα αντικείμενα, η συσκευή εγγραφής video Neuros στην οποία αναφέρεται και το άρθρο των New York Times και αρκετά ακόμα έργα και ηλεκτρονικές συσκευές.

Το άρθρο με τίτλο “Εσύ αποφασίζεις τι μπορεί να κάνει αυτό το μαραφέτι” αναφέρει:

“Καλωσορίσατε HACKERS! Να τα λεπτομερή ηλεκτρονικά διαγράμματα των κυκλωμάτων των προϊόντων μας – κάντε όποια μετατροπή επιθυμείτε.”

Η παραπάνω δεν αποτελεί μια ανακοίνωση που θα διαβάσετε στις ιστοσελίδες των περισσότερων κατασκευαστών καταναλωτικών ηλεκτρονικών συσκευών, οι οποίοι συνηθίζουν να κρατούν τις πληροφορίες σχετικά με τις εσωτερικές λειτουργίες των συσκευών που κατασκευάζουν όσο πιο μυστικές γίνεται.

Αλλά η Neuros Technology International, κατασκευαστής μιας νέας συσκευής εγγραφής video, αποφάσισε να ακολουθήσει διαφορετική κατεύθυνση. Η εταιρία, που εδρεύει στο Σικάγο, παρέχει πλήρη τεκμηρίωση της υλικής πλατφόρμας (hardware) της συσκευής Neuros OSD (όπου OSD σημαίνει Open Source Device), έτσι ώστε χρήστες με γνώσεις ηλεκτρονικής και προγραμματισμού να μπορούν να κάνουν μετατροπές στη συσκευή και να διαθέτουν στη συνέχεια τις βελτιώσεις που επιτυγχάνουν σε άλλους χρήστες.

Οι δυνατότητες του OSD θα αυξάνονται ώστε να ανταποκρίνονται στις αλλαγές των καιρών, δήλωσε ο Joe Born, ιδρυτής και διευθυντής της εταιρίας. “Ο χώρος του ψηφιακού βίντεο αλλάζει πολύ γρήγορα”, είπε, και πολλοί καταναλωτές δεν θέλουν να αγοράζουν νέο hardware κάθε φορά που μια εταιρία μέσων μαζικής επικοινωνίας βρίσκει έναν νέο τρόπο να μεταδίδει τις εκπομπές της. “Ο καλύτερος τρόπος να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα ήταν να κάνουμε το προϊόν ανοικτό, επιτρέποντας στους εξυπνότερους τεχνικούς και χρήστες μας να το μετατρέπουν.”

Το OSD δεν διαθέτει μόνο ανοικτό υλικό (hardware), αλλά και ανοικτό λογισμικό: βασίζεται στο λειτουργικό σύστημα linux. Η Neuros Technology ενθαρρύνει την επέμβαση στη συσκευή και διοργανώνει διαγωνισμούς με χρηματικές αμοιβές για την ανάπτυξη και ανάδειξη νέων εφαρμογών και τρόπων χρήσης του OSD. Ένας νικητής, για παράδειγμα, σχεδίασε ένα πρόγραμμα που επιτρέπει στους χρήστες να χρησιμοποιούν το OSD για να βλέπουν βίντεο από το YouTube στην τηλεόρασή τους.

Ο Brett Manners ένας μηχανολόγος μηχανικός και εκπαιδευτής wind-surfing στο Perth της Αυστραλίας σκέφτηκε μια άλλη καινοτόμο χρήση της συσκευής. Συνδύασε το OSD και μια βιντεοκάμερα για να καταγράφει τις περιπέτειές του κατευθείαν σε μορφή MPEG-4 (για να δείτε κάποια αποσπάσματα ψάξτε για “Windsurfing With the Neuros OSD” στο YouTube.)

Προϊόντα σαν το OSD αποτελούν ένα καλό παράδειγμα μιας μικρής αλλά αυξανόμενης τάσης προς το “άνοιγμα” της τεχνολογίας, είπε ο Jimmy Guterman, συντάκτης του Release 2.0, ενός newsletter σχετικά με τεχνολογία και επιχειρήσεις που εκδίδεται από το O’Reilly Media.

“Το κίνημα του ανοικτού υλικού μοιάζει με τα αρχικά στάδια του κινήματος του λογισμικού ανοικτού κώδικα που ξεκίνησε σαν ‘αποστασία’ πριν από 15 χρόνια”, είπε. “Τώρα αποτελεί τον πυρήνα των ενοποιημένων τεχνολογιών (I.T.) σε πολλές υπηρεσίες του διαδικτύου όπως το Google.”

Ελπίζει να συμβεί το ίδιο “άνοιγμα” και στο υλικό (hardware), αν και, όπως είπε, το θέμα με το υλικό είναι πιο περίπλοκο. “Οι εταιρίες μπορεί να κρατήσουν κάποια σημεία του υλικού τους κλειστά, ενώ θα ανοίγουν άλλα”, είπε.

Ο Paul Saffo, ειδικός προβλέψεων της Silicon Valley, είπε ότι οι ανοικτές πρακτικές είναι πιο πιθανό να εφαρμοστούν σε νέα προϊόντα όπως το OSD, παρά σε ήδη υπάρχοντα κλειστά προϊόντα. “Είναι πολύ ευκολότερο να σχεδιαστούν τα μελλοντικά προϊόντα με ανοικτό τρόπο”, είπε, “από το να γίνουν ανοικτά τα ήδη υπάρχοντα κλειστά προϊόντα.”

Φαίνεται λοιπόν πως το κίνημα του ανοικτού κώδικα και του ελεύθερου λογισμικού επεκτείνει την επιρροή του σε ολοένα και περισσότερες μορφές δραστηριότητας του σύγχρονου ανθρώπου (λογισμικό, επιστήμη, τεχνολογία, καλλιτεχνική δημιουργία), ενώ οι ανοικτές πρακτικές αρχίζουν να γίνονται ευρέος αποδεκτές και να προσδίδουν αξία σε όσους τις στηρίζουν.

Πηγές: The New York Times: What This Gadget Can Do Is Up to You, σχετικό άρθρο στο Slashdot.

kathimerini.gr: Το ελεύθερο λογισμικό κερδίζει έδαφος

Posted on by
1

Από ένα post στη λίστα ηλ. ταχυδρομείου open-source πληροφορήθηκα για αυτό το άρθρο της Ευρυδίκης Μπερση που δημοσιεύτηκε σήμερα στην ιστοσελίδα της Εφημερίδας `Η Καθημερινή’ με τίτλο “Το ελεύθερο λογισμικό κερδίζει έδαφος”. Το άρθρο, που βρίσκεται στη διεύθυνση http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_1_18/12/2007_252806 , κάνει αναφορά στις αποφάσεις που λαμβάνουν η μια μετά την άλλη οι ευρωπαϊκές και μη χώρες για χρήση ελεύθερου λογισμικού και ανοικτών προτύπων στις δημόσιες υπηρεσίες, σε δήμους, κοινότητες και κοινωφελείς οργανισμούς. (Αναφέρονται η Ολλανδία, το Βέλγιο, οι δήμοι της Βιέννης, του Μονάχου, αλλά και οι υπηρεσίες της Μασαχουσέτης).

Η συγγραφέας τονίζει ότι ” Τα ιδιαίτερα αυτά προγράμματα έχουν ξεφύγει για τα καλά από τον στενό κύκλο των ειδικών και έχουν επεκταθεί σε εκατομμύρια υπολογιστές σε όλο τον κόσμο. Η υιοθέτησή τους από κυβερνήσεις, δήμους και οργανισμούς είναι απλώς μια αναγνώριση των προτερημάτων τους – και μία έμμεση υπενθύμιση σε εταιρείες όπως η Microsoft ότι η μονοκρατορία δεν είναι αιώνια.”, ενώ χρησιμοποιεί ένα (πολύ πετυχημένο κατά τη γνώμη μου) παράδειγμα, παρομοιάζοντας το λογισμικό με ένα σφυρί για να αποδώσει τη φιλοσοφία και τη βαθύτερη έννοια του ελεύθερου λογισμικού στους μη μυημένους.

Σίγουρα αξίζει την ανάγνωση. Να που έφτασε η εποχή που δεν μπορεί κανείς να κάνει τα στραβά μάτια απέναντι στο ελεύθερο λογισμικό. Με αφορμή αυτό το άρθρο μου ήρθαν στο μυαλό τα λόγια που είχα ακούσει πριν χρόνια από ένα φίλο (τα είχε δανειστεί από τον Gandhi κι αυτός):

“Κάθε πρωτοποριακή και επαναστατική ιδέα και πρακτική περνά από τα εξής 5 στάδια:

  1. Πρώτα σε αγνοούν (ελεύθερο λογισμικό; Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα. Τι είστε εσείς; ομάδα linux; και θέλετε να σας δώσουμε χώρο στο περιοδικό πληροφορικής να γράψετε για το ελεύθερο λογισμικό; Λυπούμαστε δεν έχουμε χώρο… Δεν ενδιαφέρει τους αναγνώστες μας.)
  2. Μετά σε περιγελούν (ελεύθερο λογισμικό; Ναι κάτι παιδαρέλια, φοιτητές, αναρχικοί και κομμουνιστές, που δεν έχουν πως να περάσουν την ώρα τους. Αλήθεια πιστεύεις ότι θα δουλέψει; Δεν αξίζει να ασχοληθεί κανείς σοβαρά μαζί τους!)
  3. Έπειτα σε πολεμούν (ελεύθερο λογισμικό; Αποτελεί απειλή για την αγορά του λογισμικού και την κοινωνία, θα φέρει την καταστροφή, δεν δουλεύει, αν και δωρεάν θα σας δείξουμε ότι μπορεί να είναι πιο ακριβό από το δικό μας προϊόν, καταπατά τριακόσιες τόσες πατέντες μας… )
  4. Μετά κερδίζεις.
  5. Και αφού κερδίσεις γυρνάνε και λένε: Μα ναι, το είχα πει από την αρχή ότι ήταν εξαιρετική ιδέα. Έτσι θα το κάνουμε κι εμείς από δω και πέρα. Ζήτω!!! “

Πιστεύω ότι το ελεύθερο λογισμικό βρίσκεται σήμερα στο 4ο στάδιο, η μάχη έχει σχεδόν κριθεί υπέρ του (αλλά φοβάμαι δεν έχει τελειώσει ακόμα) και αν όλα πάνε καλά οδεύει ολοταχώς προς το βήμα 5 .

Το αρχείο της ΕΡΤ στο διαδίκτυο σε ιδιόκτητη μορφή και χωρίς υποστήριξη για GNU/Linux

Posted on by
20

Η Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση (ΕΡΤ) στα πλαίσια του έργου «Ανάδειξη του ιστορικού οπτικοακουστικού αρχείου της ΕΡΤ στην Κοινωνία της Πληροφορίας για τον Πολιτισμό» έχει σχεδιάσει και συντηρεί τον διαδικτυακό κόμβο http://www.ert-archives.gr μέσω του οποίου διαθέτει αυτή τη στιγμή σε ψηφιακή μορφή 750 ώρες περιεχομένου από σειρές ντοκιμαντέρ και εκπομπές / παραγωγές της ΕΡΤ. Επιπλέον, έχουν τοποθετηθεί 5000 χιλιάδες φωτογραφίες από συλλογές του Πέτρου Πουλίδη και της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Στόχος του έργου, όπως περιγράφεται μέσα από τις σελίδες του κόμβου (http://www.ert-archives.gr/wpasV2/public/u03-usr-qa.aspx#1) είναι η διάσωση, διατήρηση και ανάδειξη του πλουσιότερου οπτικοακουστικού αρχείο της χώρας μας.

Δυστυχώς όμως όπως αναφέρεται και στις σελίδες http://www.ert-archives.gr/wpasV2/public/u03-usr-qa.aspx#9 και http://www.ert-archives.gr/wpasV2/public/u04-usr-tech.aspx το υλικό έχει κωδικοποιηθεί σε μορφή Windows Media, ενώ υποστηρίζονται μόνο λειτουργικά συστήματα Windows και MacOS. Στις παραπάνω σελίδες αναφέρεται ρητώς: “Δεν υποστηρίζονται λειτουργικά συστήματα Linux/Unix.”

Συνέταξα και έστειλα μέσω της φόρμας επικοινωνίας του δικτυακού τόπου του αρχείου μια επιστολή πάνω στους λόγους για τους οποίους η επιλογή κλειστού – ιδιόκτητου format για την ψηφιοποίηση του υλικού και η μη υποστήριξη λειτουργικών συστημάτων Linux έρχεται (κατά την ταπεινή μου γνώμη) σε αντίθεση με τους σκοπούς του έργου.

Παραθέτω την επιστολή:

Συγχαρητήρια για την προσπάθεια ηλεκτρονικής αρχειοθέτησης, διάσωσης και διανομής του ιστορικού οπτικοακουστικού αρχείου της ΕΡΤ μέσα από το διαδίκτυο.

Περιηγόμενος στις σελίδες του δικτυακού σας τόπου παρατήρησα μια σημαντική αντίφαση: Ενώ στη σελίδα http://www.ert-archives.gr/wpasV2/public/u03-usr-qa.aspx#5 αναφέρετε ότι “Η διάσωση του οπτικοακουστικού αρχείου της ΕΡΤ διασφαλίζει την διαχρονική του αξία, ενώ η ανάδειξή του μέσω διαδικτύου την πρόσβαση του κοινού σε ένα πολιτιστικό θησαυρό που μπορούν να αξιοποιήσουν για έρευνα, εκπαίδευση και ψυχαγωγία.” (και πράγματι αυτό θα έπρεπε να συμβαίνει) , στην ίδια σελίδα λίγο πιο κάτω διαβάζει κανείς ότι “Το περιεχόμενο που αφορά υλικό σε μορφή φιλμ και βίντεο κωδικοποιείται και παρουσιάζεται στο Διαδίκτυο σε μορφή (format) Windows Media με bit rate στα 256/128/56 Κbps.”, ενώ στη σελίδα http://www.ert-archives.gr/wpasV2/public/u04-usr-tech.aspx αναφέρετε ότι “Ο δικτυακός μας τόπος έχει σχεδιαστεί ώστε να λειτουργεί για τα λειτουργικά συστήματα Microsoft Windows και Αpple Mac OSX. Δεν υποστηρίζονται λειτουργικά συστήματα Linux/Unix.” Τόσο η επιλογή της ιδιόκτητης κλειστής μορφής (format) Windows Media, όσο και η υποστήριξη μόνο δυο ιδιωτικών και κλειστών πάλι λειτουργικών συστημάτων που αναπτύσσονται από δύο μεγάλες εταιρίες και δεν είναι διαθέσιμα στο κοινό παρά μόνο με μεγάλο κόστος για απόκτηση αδειών χρήσης, δυσχεραίνει σε πολύ μεγάλο βαθμό την εξασφάλιση διαχρονικής αξίας του υλικού της ΕΡΤ και την πρόσβαση του κοινού σε αυτό.

Οι στόχοι του δικτυακού τόπου του οπτικοακουστικού αρχείου της ΕΡΤ, θα εξυπηρετούνταν σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό αν για την κωδικοποίηση του υλικού είχε επιλεχθεί η μορφή ogg/theora που αποτελεί ανοικτό και ελεύθερο format, δεν περιορίζεται από πολυέξοδες άδειες χρήσης, αναπτύσσεται, συντηρείται και υποστηρίζεται από τη διεθνή κοινότητα ελεύθερου λογισμικού, είναι ελεύθερα προσβάσιμο χωρίς κανένα κόστος από οποιονδήποτε ανεξάρτητα από τον υπολογιστή ή το λειτουργικό σύστημα που διαθέτει , ενώ πρόσφατα προτάθηκε από το World Wide Web Consortium ως πρότυπο για την διάθεση πολυμέσων μέσω σελίδων web στα πλαίσια της γλώσσας HTML5 (http://www.w3.org/2007/08/video/positions/mozilla.html).

Με τη χρήση της μορφής ogg/theora θα γινόταν αυτόματα και πολύ ευκολότερη η υποστήριξη πολύ περισσότερων λειτουργικών συστημάτων unix και linux, μια και λόγω του γεγονότος ότι η μορφή ogg/theora είναι ελεύθερη υπάρχουν οι αντίστοιχες υλοποιήσεις και codecs για τα περισσότερα λειτουργικά συστήματα unix/linux/BSD.

Τέλος για παρόμοιους λόγους θα έπρεπε να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην υποστήριξη του λειτουργικού συστήματος GNU/Linux, το οποίο αποτελεί συνεχώς αυξανόμενης δημοτικότητας ελεύθερο λογισμικό εύκολα προσβάσιμο από το κοινό χωρίς κόστος, που δίνει έμφαση στη χρήση ανοικτών ελεύθερων και διαχρονικών προτύπων για την αποθήκευση και διανομή της πληροφορίας. Το GNU/Linux χρησιμοποιείται από εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, ενώ με τη χρήση του σε έργα όπως το one laptop per child (http://laptop.org/index.el.html) θα αποτελέσει το μοναδικό μέσο πρόσβασης στο διαδίκτυο για αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά του αναπτυσσόμενου (και όχι μόνο) κόσμου.

Πιστεύω ότι δεν αποτελεί ηθελημένο στόχο της ΕΡΤ και των ανθρώπων που εργάστηκαν σκληρά για την ψηφιοποίηση και διάθεση του αρχείου στο διαδίκτυο ο αποκλεισμός εκατομμυρίων ανθρώπων από την πρόσβαση σε αυτό το υλικό, και ότι σύντομα θα δούμε υλικό σε αυτές τις σελίδες σε μορφή ελεύθερα προσβάσιμη από όλους.

ΥΓ1.: Κοινοποιώ την παρούσα επιστολή και στη λίστα ταχυδρομείου linux greek users (http://lists.hellug.gr/mailman/listinfo/linux-greek-users) καθώς και στο ιστολόγιό (blog) μου (http://ktogias.wordpress.com).
ΥΓ2.: Για οποιαδήποτε τεχνική ερώτηση και βοήθεια πάνω στη χρήση του format ogg/theora, την υποστήριξη του λειτουργικού συστήματος GNU/Linux και οτιδήποτε άλλο, μην διστάσετε να επικοινωνήσετε με την κοινότητα των Έλλήνων χρήστών Linux μέσω των λιστών ταχυδρομείου που φιλοξενεί η Ένωση Χρηστών και Φίλων Linux Ελλάδας (http://www.hellug.gr/) και των καναλιών #linux, #linuxhelp στο GRNET IRC και του καναλιού #ellak στο irc.freenode.net. Πιστεύω θα είναι ευχαρίστηση όλων να βοηθήσουμε στην αξιέπαινη προσπάθειά σας.

—
Konstantinos Togias
University Of Patras
Dept. of Mathematics

Όποιος έχει τη διάθεση και το χρόνο ας στείλει κι αυτός ένα μήνυμα στην ΕΡΤ για αυτή την επιλογή codec και τη μη υποστήριξη GNU/Linux. Ελπίζω να δούμε σύντομα κάποια αντίδραση από την ΕΡΤ και τους υπεύθυνους του έργου.

Ενημέρωση 12/12/2007: Από χθες 11/12 το πρωί το κείμενο στις σελίδες του αρχείου έχει αλλάξει. Έχει αφαιρεθεί η πρόταση “Δεν υποστηρίζονται λειτουργικά συστήματα Linux/Unix.” και έχει αντικατασταθεί με το εξής κείμενο: “[...] Στην παρούσα φάση βέλτιστη πρόσβαση σε αυτό επιτυγχάνεται με υπολογιστές που χρησιμοποιούν λειτουργικά συστήματα Microsoft Windows ή Apple MacOSX. [...] Σχετικά με υπολογιστές που χρησιμοποιούν λειτουργικό σύστημα Linux σχετικές οδηγίες θα υπάρξουν στο άμεσο μέλλον.[...]“. Παράλληλα απενεργοποιήθηκε ο κώδικας που έλεγχε την έκδοση φυλλομετρητή και λειτουργικού στις σελίδες του αρχείου και ειδοποιούσε τους επισκέπτες που δεν χρησιμοποιούν Windows ή MacOSX ότι “το λειτουργικό τους σύστημα δεν υποστηρίζεται”. Δυστυχώς όμως το βίντεο εξακολουθεί να μην είναι εύκολα προσπελάσιμο από Linux λόγω του format κωδικοποίησης και διανομής. (Ο firefox σε λειτουργικό ubuntu linux αναφέρει ότι χρειάζεται κάποιο πρόσθετο plugin για την αναπαραγωγή του υλικού, πατώντας όμως για να το βρει και να το κατεβάσει απαντά πως δεν μπορεί να εντοπίσει κατάλληλο plugin.) Παρόμοια προβλήματα υποψιάζομαι πως θα υπάρχουν και σε άλλες unix πλατφόρμες όπως FreeBSD, minix κλπ.

Οδηγίες εγκατάστασης edubuntu στα ελληνικά σχολεία από το Υπουργείο Παιδείας και το ΕΑΙΤΥ

Posted on by
3

Στα πλαίσια του προγράμματος “ΥπΕΠΘ – Τεχνικός Σύμβουλος 2006″ και πιο συγκεκριμένα του υποέργου Ν.2: “Πιλοτική δημιουργία σχολικού εργαστηρίου με χρήση λογισμικού open source 2006″ το Ερευνητικό Ακαδημαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών έχει εκδώσει ένα αναλυτικό εγχειρίδιο με οδηγίες για τη δημιουργία Σχολικού Εργαστηρίου με τεχνολογία thin client (LTSP) και edubuntu Linux. Οι οδηγίες αναφέρονται στην έκδοση 7.04 (Feisty Fawn) του Edubuntu που αποτελεί παράγωγη διανομή του Ubuntu προσανατολισμένη για σχολικά περιβάλλοντα. Μπορείτε να κατεβάσετε το εγχειρίδιο από τη σελίδα του κόμβου Τεχνικής Στήριξης των Πληροφοριακών Συστημάτων Σχολικών Μονάδων.

Το κείμενο περιλαμβάνει μια γρήγορη εισαγωγή στα χαρακτηριστικά της διανομής edubuntu 7.04, τις ελάχιστες απαιτήσεις hardware για την εγκατάσταση του κεντρικού υπολογιστή (εξηπηρετητή/server) LTSP και των σταθμών thin-client, καθώς και το ακριβές υλικό που χρησιμοποιήθηκε στο πιλοτικό πρόγραμμα LTSP 6. Ακολουθούν λεπτομερείς οδηγίες εγκατάστασης και ρύθμισης της διανομής edubuntu 7.04 βήμα προς βήμα με στιγμιότυπα οθόνης, καθώς και μια λίστα με αντιστοιχίες εφαρμογών windows – edubuntu για χρήστες που έχουν συνηθίσει να εργάζονται σε περιβάλλον windows.

Πρόκειται για αξιόλογη δουλειά που ελπίζω να διευκολύνει το στήσιμο σχολικών εργαστηρίων σε edubuntu και να βοηθήσει στη χρήση ελεύθερου λογισμικού στην εκπαίδευση και τη γενικότερη διάδοση του στην Ελλάδα.